چمدانم را دیشب بستم، و همینطور که مشغول صرف صبحانه هستم، متوجه میشوم که کار درستی بود. راحت صبحانهام را میخورم، یک فنجان قهوه غلیظ، یک سیگار پردود بعد از صبحانه … و بعد بقیه خرتوپرتها را در کولهپشتی میریزم و راه میافتم. از بابت سنگینی هیچ نگرانییی نیست.چمدان که برای خودش چرخ دارد، فقط باید آن را دنبال خودم بکشم، خرتوپرتهای دم دستی هم با اینکه تعدادشان زیاد است، وزنی ندارند و جمع کردن آنها سریع انجام میشود. فقط باید مواظب باشم چیزی را فراموش نکنم. ادامه ...
.
منظور اینکه ... چطور بگویم؟ ... سخنان شما در ذهن من تصویر پیامبری را به وجود میآورد که گوشهایش سنگین است و هنگام نزول وحی سمعک خود را همراه نداشته است.
.
فردیت مثل دوچیزی است که همدیگر را کامل میکنند!
آیدا سرکیسیان در: (مسیح مادر، نشان زن در زندگی و آثار احمد شاملو. انتشارات ایرانجام، ص١١٠).
متأسفانه اما، نه برای شما
دوست دارید بدانید آیدا «بانوی شعرمعاصر» در گوش شاملو چه میگفته است؟
تو میتوانی و این مایه از استعداد را داری تا درک دوستداران ادبیات را ارتقا دهی!
یا:
تو میتوانی و این مایه استعداد را داری که رواجدهنده آزادیدوستی و آزادیخواهی نزد جوانان ایرانی شوی!
یا ...
خوب، حدس و گمان را بگذاریمکنار و به پوران فرخزاد اجازه دهیم کنجکاوی بیدلیل ما را ارضا کند:
«و اینچنین بود که مرتب در گوشاش میخواند که: تو میتوانی و این مایه از استعداد را داری تا نردبان شعرمعاصر را بالا رفته و قلهنشین آن شوی».
(مسیح مادر، نشان زن در زندگی و آثار احمد شاملو. انتشارات ایرانجام، ص١٠٩).
.
در لاهیجان کارگاه «چگونه یک فیلم ساده بسازیم؟» با حضور عباس کیارستمی برگزار شد.
دانشجویان: آقا، چگونه یک فیلم ساده بسازیم؟
کیارستمی: اگر خلاصه کنم باید بگویم کلیک دوربین را بزنید و بروید بخوابید!
دو نفر از دانشجویان در حال ساختن یک فیلم ساده
.
سیستمهای کاپیتالیستی بر اساس استثمار انسان از انسان بنا شدهاند. در سیستم سوسیالیستی کاملا برعکس است.
* یک لطیفهی مردمی رایج در شوروی سابق
.
هرگز از مرگ نهراسیدهام
اگر چه دستانشاز ابتذال شکننده تر بود!
هراس من - باری - همه، از مردن در سرزمینیاست
که مزد گور کن
از آزادی آدمی [یا: از بهای آزادی آدمی]
افزون تر باشد.
مرگ «دست» دارد. ابتذال چیز شکنندهای است. «دست مرگ» از ابتذال شکنندهتر است. یا به قول شاعر «بود». شاعر، با وجود اینکه دست مرگ از ابتذال شکننده تر بوده است، هرگز از مرگ نهراسیده است. اما هراس از مردن همهجا یکسان نیست. در بعضی سرزمینها مردن هراسی ندارد، در بعضی دیگر هراسناک است.
آیا سرزمینهایی که در آنها مردن هراسآور است دارای چه ویژگی بخصوصی هستند؟ یا چطور میتوانیم این ویژگی را کشف کنیم؟
برای دستیابی به این مجهول بایستی در ابتدا ببینیم که مزد گورکن در سرزمین مورد بحث چقدر است و آن را با مقدار «آزادی آدمی» [یا بهای آزادی آدمی] در همان سرزمین مقایسه کنیم. در صورتی که رابطه ریاضی زیر برقرار باشد:
«آزادی آدمی>مزد گورکن»
در سرزمینی هستیم که مردن در آن هراسآور است. و برعکس در صورتی که:
«آزادی آدمی < مزدگورکن» باشد، در سرزمینی به سر میبریم که مرگ در آن هراسی ندارد.
اما چگونه میتوان این تئوری را اثبات کرد؟
جهت اطلاع از مزد گورکن با مسئولین قبرستان بهشتزهرا تماس گرفتم:
- سلام من مانی ب. هستم و از وین تلفن میکنم. مایل هستم بدانم آیا هنوز شغل «قبرکن» یا «گورکن» وجود دارد، و اگر وجود دارد مزد یک گورکن چقدر است.
- ...
مسئول دیگر: هفتصد هشتصدتومن حقوق میگیرن.
- برای هر قبری هفتصد هشتصد تومن؟
- نه ماهی!
- [با تعجب میپرسم] چطور چنین چیزی ممکن است، استادان دانشگاه هم اینقدر حقوق نمیگیرند.
- خوب اون استاد دانشگاس، این مرده شوره!
- جدی میگویید؟
- بله عزیزم، بله!
- ok
فایل صوتی (کم حجم) مکالمه را اینجا حتما گوش کنید!
حال که از مزدگورکن در سرزمینی که آزادی یا نیست یا قلیل است اطلاع یافتیم، باید برای حل معادلات بالا مزد گورکن در یک سرزمین دیگر را با مزد همکار ایرانی او مقایسه کنیم. برای این مهم با یکی از قبرستانهای لوکس وین تماس گرفتم. خانمی که گوشی را برداشت، بدون اینکه از نیت من بپرسد به سؤالات من پاسخ داد.
عنوان شغلی «گورکن» در زبان آلمانی هم دقیقا به همین صورت موجود است. اطلاعات خانم یادشده از «مزد گورکن» به اندازه همکار ایرانیاش دقیق نبود، اما توضیح داد که طبق قوانین کاری، «گورکن» در طبقه شغلی «کارگرساده» قرارمیگیرد که میتوان برای او دستمزدی بین هزار تا هزاروچهارصد یورو لحاظ کرد.
از آنجایی که ١٤٠٠ یورو < ٨٠٠.٠٠٠ تومان است، پس میتوان ظاهرا با خیال راحت پذیرفت که مقدار «آزادیآدمی» در اتریش بیشتر از ایران است. این از کرامات شیخ ما! اما ما که نمیخواهیم کورکورانه صحت کرامات را بپذیریم، بایستی جهت دقیقتر شدن بحث برای این سؤال جوابی پیدا کنیم که: با توجه به نوع اقتصاد، سطح رشد و نرخ تورم و درآمدسالانه و ... چگونه میتوان رفاه گورکن ایرانی و اتریشی را با هم مقایسه کرد. برای این کار با دوست اقتصاددانم تماس گرفتم.
بحث بسیار پیچیدهتر از آن است که فکر میکنید. عواملی که باید آنها را برای چنین مقایسهای مدنظر داشت، متعدد است. درحالی که به تئوریها و محاسبات تخصصی دوست یادشده گوش میکردم، این احساس را داشتم که حرفهای او را دقیقا میفهمم، و البته دقیقا میفهمیدم، ولی نمیدانم چرا حالا که میخواهم آنها را برای شما بازگو کنم، از بیان دقیق آن عاجزم! اما گفتگوی ما بینتیجه نبود:
منحیثالمجموع میتوان ادعا کرد که سطح رفاه گورکن ایرانی با دستمزد یادشده، با سطح رفاه همکار اتریشی او آنچنان تفاوت «معنادار» یا سیگنیفیکانتی ندارد.
درست است که اتریشی مورد نظر از بیمههای اجتماعی مناسبی استفاده میکند، اما در عوض برای یک لیتر بنزین هزاروپانصدتومان میپردازد. و برعکس، درست که گورکن ایرانی پول زیادی برای «پراید» یا پژوی خود پرداخته است، اما وقتی میخواهد کتاب «فرانکولا» را بخرد، هزاروششصدتومان (یک یورو و شصت سنت) میپردازد، حال آنکه یک چنین کتابی (گذشته از محتوی)، با این حجم در اتریش تقریبا پانزده یورو (پانزده هزارتومان) قیمت دارد. به این ترتیب، طبق محاسبات ما نمیتوان ادعا کرد که هراس از مرگ در اتریش که مزد گورکن یکمیلیونوچهاصدهزارتومن است کمتر از هراس از مرگ در سرزمینی است که مزد گورکن هشتصدهزارتومان است.
بنابراین خیالتان آسوده باد. اگر نسبت «مزدگورکن و آزادی» را معیار قراردهیم، این خارجنشینانی که به نظر کاری جز این ندارند که با دخترکان [یا پسرکان] کاکلزری شب و روزتوی کافهها نشسته و قهوه بخورند، به اندازه شما از مرگ میهراسند (یا نمیهراسند).
درخاتمه، برای راحتی دل شما که دوست ندارم با فکرهای بد از ٤دیواری بروید، دلم میخواهد عبارتی را از مولانا (یادم نیست، شاید هم از سید ابوسعید ابوالخیر باشد، که در هر صورت فرقی نمیکند) نقل کنم:
«نوح علیهسلام ٩٠٠ سال عمر کرد، اما امروز سههزار سال است که مرده است».
... و این سخن آرامش بخش تر خواهد شد اگر توجه داشته باشید که مولانا (یا ابوسعید) این حرف را هفتقرن پیش زده است.
.
اشتفان میکوس یکی از تکروترین موزیسینهایی است که میشناسم. تا به حال هیچ کنسرت زندهای نداده است. در قطعههایی که میسازد، همه سازها را خودش میزند و سپس آنها را میکس میکند. و اینطور است که اجرای برنامه زنده عملا برای او ناممکن میگردد. موسیقی او عمیق و دلنشین است که شنونده را با خود به سفری درونی میبرد.
اگر اهل «سفر» هستید، یک قطعه از میکوس را( فایل ،حجم ١مگابیت) از اینجا دانلود کنید.
حفارگرم
کار من حفاریست
و در اين حفارى رازها یافتهام
«چيزهايى هست كه نمیدانم».
اما در پنهان
چيزهاى دگرى يافتهام
همچون سحر
كه نمیگذارد دل من
به دلی راه برد
و برعكس
كه نمیگذارد دستى
دستم بفشارد با مهر.
زندگى مثل آب
از لای انگشتهایم
فرومیریزد بر خاك.
شايد ...
شاید دل من بيمار است؟
آه ...
نكند قرعه به نامم خوردهست
و خداوند وجودم را
مايه عبرت ديگران ساخته است؟
.
