شماره ۱۶

نشریه اینترنتی

هزارتو

منتشر شد

موسیقی: 

یک قطعه زیبای تار اثر شهریار فریوسفی، همراه با تنبک محمود فرهمندبافی (+)

از آلبوم تمنای وصال (سیدعبدالحسین مختاباد)

پذیرش بع­بع گوسپندان؟ یا مقاومت با چنگ و با دندان؟ *

راوی رمان «وردی که بره­ها می­خوانند» که خود را عارف علم­گرا می­نامد، تعریفی از عشق به دست می­دهد حاکی از ذهنیت مردی بزرگ­سال که مانند جوانکی تازه­شاش­کف­کرده واقعیت را از سوراخ «شومبول» خود می­بیند:

«... عشق جماعی‌ست دسته‌جمعی که در آن هر کسی هر کسی را می‌گاید ...». چنین تعریفی از عشق در سرزمین عطار، مولانا و حافظ یقینا عجیب است، اما نمایش «ذهنیت مدرن» از طریق استفاده از «سه کاف مقدس» (که رضاقاسمی یک «ک» دیگر، یعنی کپل را به آن اضافه کرده است) و دیگر مفاهیم زیرشکمی توسط مدعیان فکر روش تعجب کسی را برنمی­انگیزد.

رضا قاسمی: «همینطور دراز کشیده‌ام روی تخت و همه‌اش فکر می‌کنم به این آلت».

حاصل «فکر»های نویسنده به این آلت برای کسانی که از شدت علاقه به "ادبیات" کتاب­ها را می­خورند، رمانی است به نام «وردی که بره­ها می­خوانند». نوش­جان­!

قصد من در این­جا نقد رمان مذکور نیست. داستان انسانی که در شخصیت، افکار و تأملات­اش از سن ١٣ سالگی تا ٤٠-٥٠ سالگی تغییرچشم­گیری ایجاد نشده است، با تصور من از انسانی که مهم­ترین ویژگی او «شدن» است هیچ خوانایی ندارد. تنها تغییری که شاهد آن هستیم متوجه وضعیت جسمانی راوی داستان است که ورای اراده او است. وقتی که سیزده­سال داشت، شومبول به دست بود و هنوز پس از گذشت تقریبا نیم­قرن باز هم ذهن او در تسخیر شومبول، یا آن­طور که آن را می­نامد «جای­عشق» است. با این تفاوت که امروز برعکس گذشته­ها، طوری که خود می­گوید، «جای عشق‌اش ساب رفته است» و احتمالا پوست کف دست­هایش.

شخصا در سراسر رمان مذکور یک پاراگراف یا حتی یک جمله که در آن «فکر» وجود داشته باشد، نیافتم، و این به هیچ عنوان جزو اغراق­های مرسوم در ٤دیواری نیست، جای فکر واقعا در این رمان خالی ست. اما شاید اشتباه از من باشد که در رمان مذکور ردپای «فکر» به معنای رایج آن را جستجو کرده­­ام و به معنای مورد نظر نویسنده از تفکر به معنی «آلت­اندیشی» بی­توجه بوده­ام.

این­که مجتبا پورمحسن سه جمله بی­پایه و اساس درباره واقعه مرگ­آور یازده­سپتامبر را به چالش­کشیدن «گفتمان­های غالب بر دنیای امروز» می­نامد، چیزی ورای حماقت است که پیش از هرچیز درک او را از سطح شعور دوستداران ادبیات نشان می­دهد.

مجتبا پورمحسن: رضا قاسمی‌ در رمان‌ «وردی‌ كه‌ بره‌ها می‌خوانند» ... گذشته‌ و زبان‌ را در هم‌ می‌آمیزد.

واقعیت این است که رضا قاسمی در «ورد بره­ها» خیلی­چیزها را درهم­ می­آمیزد! و به خاطر وجود همین درهم­آمیختگی نوشتن در باره آن وقت­ زیادی را تلف می­کند و حوصله زیادی می­خواهد. به این جهت، شخصا از وجود کسانی که در نقد رمان مذکور کوشیدند و نشان دادند که «هرچیزی» را نمی­شود به دوستداران ادبیات فروخت خوشحالم. + و + و + و +.

زن­ها

آدم فمینیست هم نباشد، نمی­تواند از کنار تصویری که رمان وردبره­ها از «زن» به دست می­دهد بی­تأثر و بدون بیزاری بگذرد. و البته وقتی که ذهن راوی داستان مسخر «آلت» است، تقلیل زنان به زیبا­رویانی که می­شود از آن­ها استفاده کرد، منطقی به نظر می­رسد. این تقلیل در تعریف بالا از عشق به عنوان «جماعی دسته­جمعی که در آن هر کسی هر کسی را می­گاید» به خوبی عیان است. نه این­که گاییدن فعل مردان است و زن­ها معمولا مردها را نمی­گایند؟

پرستار مارتینیکی

هربار که پایم می‌رسد به بیمارستان، حس می‌کنم لشکری پرستار زیبا به من می‌گویند: «راه نرو جیگر خسته می‌شی! ... تو فقط دراز بکش و هی فکر کن». ... آخر، وقتی لشکری پرستار زیبا تروخشک‌ات می‌کنند یعنی که فکرهای تو مهم‌اند.

رضا قاسمی به یمن وجود همین لشگر زیبارویان «فکر»­های مهمی کرده است. یکی از اعضای همین لشگر، یکی از پرستاران بیمارستانی که او در آن بستری است جسیکا نام دارد:

پرستاری‌ست مارتینیکی. از آن سیاهان دورگه‌ی ظریف که اگر گِِِل‌شان خوب باشد ... تو يا می‌توانی عاشقش بشوی يا اگر مثل من جای عشق‌ات ساب رفته است فقط می‌توانی خيره ‌شوی به آن بناگوش ظريف؛ به خواب موها پشت لاله‌ی گوش ...

با توجه به تعریف «عرفانی­علمی»­ عشق، این نوع نگاه به پرستارها برای من ناآشنا نیست. الان را نمی­دانم، اما یادم هست پیشترها ارازل و لات­های ایران نیز به پرستارها به عنوان زنانی سهل­الوصول تقریبا همین­طور نگاه می­کردند.

جسیکا، پرستار مارتینکی، دوباره داخل می‌شود. پرونده‌ای دستش گرفته است: « برویم برای رادیوگرافی» و با انگشت می‌زند به سینه‌اش. می‌گویم مگر قرار است ریه‌هام را هم ختنه کنند؟

آدم می­تواند مانند جسیکا به این شوخی بخندد، یا نخندد. در هر صورت در این واقعیت تغییری ایجاد نمی­شود که این شوخی آشکارا یک شوخی  جنسی است که راوی از طریق آن توجه زن را به آلت خود جلب می­کند. با این­که پرستار نامبرده به شوخی او می­خندد، برای خود من معلوم نیست، چطور فردی به خود اجازه­ی چنیین شوخی­یی را می­دهد؟ البته پرستار نامبرده مثل خود بیمار فرانسوی­الاصل نیست، خارجی است، و من تردید ندارم اگر یک پرستار فرانسوی به­جای او می­بود، راوی پیش از این­که چنین متلکی بگوید، دوسه­بار رفتار خود را سبک­سنگین می­کرد، زیرا احتمال این­که پرستار فرانسوی مانند جسیکا به شوخی او نخندیده و در عوض با سه­چهار جمله پوزه او را درست و حسابی ببندد کم نمی بود. باری جسیکا اما:

می‌خندد. مثل بچه‌ای حرف‌شنو راه می‌افتم پشت سرش. راه رفتن‌اش مثل راه رفتن همه‌ی آفریقایی‌ها طوری‌ست که انگار تام تامِ طبل توی هواست؛ همان رقصِ کپل‌ها‌‌، همان لنگرِ تن.

پرستار عراقی (و به چالش کشیدن ١٤٠٠ سال تاریخ!)

اما همه پرستارهای بیمارستانی که نویسنده در آن بستری است جزو لشگر پرستاران زیبا نیستند که او مثل بچه­ای حرف­شنو پشت سرشان ره بیافتد و کپل تماشا کند. یکی از آن­ها، با این­که فرانسوی هم نیست، به شوخی­های او نمی­خندند:

در باز می‌شود. پرستار [دیگری] با سینی غذا به درون می‌آید. عراقی‌ست. گِل‌اش هم مثل گِلِِ خود ما. رفتاری دارد آمرانه و چالاک. سینی را روی میز می‌گذارد و می‌رود. تشکر می‌کنم. ... لباس آبی کم رنگِ مخصوصِ اتاقِ عمل، و ظرفِ صابونِ ضدعفونی کننده را می‌گذارد روی میزِ بغل: «فردا، هشت صبح باید آماده باشید برای رفتن به اتاق عمل. دوش‌تان را که گرفتید این را بپوشید.» و با دو انگشت گوشه‌ی لباس اتاق عمل را به حالتی آمرانه توی هوا تکان می دهد: «هیچ چیز دیگری نباید تن‌تان باشد.»

لج‌ام می‌گیرد از حالت تحکم‌اش. می‌گویم: « حتا شورت؟»

ـ حتا شورت!

طنز نویسنده مثل یک صفحه­ گرام خط­افتاده باز شروع به کار می­کند. انگار همین یک متلک را بیشتر نمی­داند. می­گوید:

ختنه‌ام که نمی‌خواهند بکنند، چشمم را می‌خواهند عمل بکنند!

حال، کاری به سخن راوی نداریم که در ابتدای داستان می­گوید: «در عمرم به دختری متلک نگفته‌ام. چطور بعضی‌ها جرئت می‌کنند اینطور عقده‌ها‌ی فروخفته‌ را جاری کنند در چند کلام وحشتناک؛ کلمه را بدل کنند به آلتی برّا و فرو کنند تیغه‌‌ی تیزش را در عمق جان زنی؟». اما در صورتی که یکی از هم­کاران این خانم، به عنوان مثال، یکی از پزشکان با او چنین شوخی­یی بکند، مرتکب جرم شده است و پرستار یادشده می­تواند او را مورد پی­گرد قانونی قرارداده و حتی باعث اخراج وی گردد. یک چنین قانونی وقتی در اتریش هست، در «مهدآزادی» یعنی در فرانسه هم حتما وجود دارد. هر شخصی آزاد است که شوخی کند و بخندد، اما نه به قیمت آزار دیگری.

[زن عراقی] با تحکم می‌گوید: « دستور است!». خوشش نیامده است [توقع را ببینید!]. انگار نوعی هیزی توی سوالم بوده. تند برمی‌گردد و همینطور که می‌رود طوری هوا را بیرون می‌دهد از دهن که یعنی: این عوضی‌ها دیگر کی هستند!

با این جملات رضا قاسمی دست به فضاسازی­یی می­زند که آن­را برای یکی از صحنه­های بعدی لازم دارد. رفتار آمرانه پرستار عراقی را نمی­توانیم از گفته­های او دریابیم. تنها چیزی که نشانی از رفتار آمرانه او دارد گزارش نویسنده از طرز گرفتن لباس و تکان دادن آن در هوا است: «با دو انگشت گوشه‌ی لباس را به حالتی آمرانه توی هوا تکان می­دهد». راوی همچنین برای جلب همدلی خواننده و تقویت جبهه «ما»، کلامی را به زن عراقی نسبت می­دهد: «این عوضی­ها دیگر کی هستند!» (در صورتی که منطقی­تر می­بود بگوید: این عوضی دیگر کیست!). تازه این جمله نیز از دهان زن عراقی بیرون نیامده است، قاسمی می­گوید، «طوری هوا را بیرون می­دهد از دهن که یعنی: این عوضی­ها دیگر کی­ هستند!».

من شخصا هر چه تمرین کردم که از طریق بیرون دادن هوا از دهان بگویم «این عوضی!­» نتوانستم، اگر باور ندارید، امتحان کنید!

پیش از این گفتم که این بندبازی­های حیرت­انگیز از سوی نویسنده نوعی فضاسازی برای صحنه­ی دیگری­ است. قضیه از این قرار است که راوی داستان در اتاق بیمارستان سیگار می­کشد و پرستار عراقی از راه می­رسد:

در باز ‌می‌شود. سیگار را به سرعت پرت می‌کنم توی باغ، دود را فوت می‌کنم بیرون و پنجره را می‌بندم. پرستار عراقی با غضب نگاهم می‌کند: «می‌دانید که سیگار کشیدن توی بیمارستان قدغن است!».

به نظر می­رسد نویسنده توقع دارد که خانم پرستار به محض مشاهده او که سیگار می­کشد، قانون بیمارستان را زیر پا گذاشته و با لبخند برای او زیرسیگاری بیاورد. ببینید چه می­گوید: جنگ قادسیه داشت وارد هزار و چهارصدمین سال خود می‌شد. جواب نمی‌دهم.

جنگ قادسیه؟ یعنی پرستار عراقی که توجه او را با جمله محترمانه «می­دانید که ...» به قانون بیمارستان جلب می­کند، از اعضای لشگر اعراب است و نویسنده از امرای ارتش ساسانی؟

اگر انس به ادبیات نتوانسته است به ایرانی هنردوست این قابلیت را بدهد که در روبرو شدن با چنین یاوه­هایی بدون رودربایستی و کلی­گویی سرخود را راست گرفته و با صراحت اعلام کند که این مزخرفات را به عنوان ادبیات نمی­پذیرد، بهتر است دست از ادبیات برداشته و سرگرمی دیگری برای خود بجوید. او باید بتواند تفاوت بین مزخرفات و ادبیات را تشخیص داده و به این پرسش پاسخ دهد که این سخنان پوچ حاصل تفکر است یا هذیان شخصی که دوستداران ادبیات را گوسفندانی می­پندارد که جز بع­بع و چهچه کاری ازشان برنمی­آید؟

باری، حال که در اتاق بیمارستان نمی­شود سیگار کشید، سردار مفلوک ساسانی مجبور می­شود برای سیگار کشیدن به حیاط بیمارستان برود. پس از این­که سیگاری می­کشد، چون درب ورودی ساختمان به دلیل نامعلومی خراب شده است نمی­تواند وارد ساختمان شود. می­ترسد سرما بخورد و سینوس­هایش درست شب قبل از عمل چرک کنند. بالاخره چون دادوبیداد و ضربه­هایی که به شیشه می­زند کار به جایی نبرده و کسی به دادش نمی­رسد خود دست به کار می­شود:

لای دو لنگه‌ی شیشه‌ای در نیم‌سانتی فاصله بود. همینکه نوک انگشتانم را فرو کردم لای شکاف و به هر دو طرف فشار آوردم، در صدای چقی کرد و خود به خود کنار رفت.

حال ببینید چطور به جای این­که خود را به خاطر رفتار ناهنجار و بچه­گانه­ای که از او سرزده است، سرزنش کند، تقصیر را به گردن پرستار عراقی می­اندازد. می­گوید:

آنهمه اضطراب برای کشیدن یک سیگار ... آنوقت این بازمانده‌ی سرداران قادسیه حالا به من می‌گفت سیگار کشیدن توی اتاق قدغن است! «باز نشدن در اتوماتیک بیمارستان چطور؟ قدغن نیست؟» البته توی دلم گفتم. مگر می‌شد با او یکی به دو کرد؟

ـ این قرص را بخورید.

«می‌خورم! چه فکر کردید؟ خیال می‌کنید به خاطر یک جنگ احمقانه می‌آیم عمل چشمم را به خطر بیندازم؟»

این را هم توی دلم گفتم. مگر می‌شد دهن به دهن شد با او؟

کسانی که عمل جراحی را تجربه کرده­اند، جمله­ای را که پرستار عراقی پیش از ترک اتاق بنا بر وظیفه به بیمار می­گوید، می­دانند:

ـ از ساعت دوازده شب به بعد نه حق دارید آب بخورید نه هیچ چیز دیگر!

و نویسنده، به عنوان آخرین مدافع شوکت ساسانی، به جای این­که از او به خاطر توضیحی که ندانستن آن می­تواند برای شخص او گران تمام شود، تشکر کند، شمشیر می­کشد:

نه، دیگر نمی‌شد سکوت کرد. گفتم بگذار در این جنگ چند قرنه ما هم، محض رضای خدا، یکی دوتا شمشیر بزنیم. گفتم: «سیگار چطور؟»

ـ نه آب، نه غذا، نه سیگار!

نه. جداً امکان نداشت در این کشور شغلی پیدا کند بهتر از این! کجا می شد با همان لحن استبداد حرف زد و هیچکس هم نتواند ثابت کند که برخلاف اصول آزادی عمل کرده؟

در رمان «وردی که بره­ها می خوانند» صحبت­های مسخره زیاد است، اما این جمله بالا به نظر من مسخره­ترین و خررنگ­کن­ترین جمله­ی داستان یادشده است. وجود آزادی مستلزم وجود ذهنیت پرورش­یافته­ و مسئولیت­پذیر اعضای جامعه­ای است که خواسته­ها، تمایلات و رغبت­های خود را تحت کنترل دارند و این اصل اساسی را پذیرفته­اند که مرز آزادی فرد آن­جاست که آزادی دیگری شروع می­شود. این که نصب یک تابلوی چندسانتیمتری «مصرف دخانیات ممنوع» رفتارهای صدها نفر را در یک مجتمع شغلی مانند بیمارستان شکل می­دهد، نتیجه­ی درک عمیق همین اصل است. حال شخصی که مرزها و حرمت پرستاران را به هیچ می­گیرد، به محض این­که فقدان چشم کنترل­کننده را حس می­کند، از زیرپانهادن قانون منع مصرف دخانیات در اتاق بیمارستان (که هدف آن به جز دفع خطر از بیماران و کارکنان بیمارستان، حفظ سلامتی جسمانی خود او نیز هست) به نفع «خواست» خود هیچ ابایی ندارد، از اصول آزادی سخن می­گوید و به این که نمی تواند ثابت کند که پرستارعراقی برخلاف اصول آزادی رفتار کرده است، معترض می­شود! ادامه می­دهد:

ـ پس می‌شود لطف کنید و یک قرص خواب آور به من بدهید؟

کاردش می‌زدی خونش در نمی‌آمد.

تحت «طنز» من چیز دیگری می­فهمم، اما در این­جا باز طنز قاسمی گل می­کند: از طریق علم «کپل­شناسی» که خود مخترع آن است به غیب­گویی در باره پرستار عراقی می­پردازد:

برگشت برود. نگاه کردم به کپل‌ها‌. بله، درست حدس زده‌ بودم. حتماً مادر چهار پنج بچه است که همه‌ هم مثل سگ از او می‌ترسند. حتم دارم. کپل دروغ نمی‌گوید.

خانم عبادی (زن باوقار)

یکی دیگر از شخصیت­های زن در «ورد بره­ها» خانم عبادی است که نویسنده در سن سیزده­سالگی بدش نمی­آمده است با او بخوابد، اما خانم عبادی فاصله را حفظ می­کرده است:

خانم عبادی بیست سال بزرگتر از من بود. از این گذشته، شوهر داشت. آنقدر هم موقر بود که میدان ندهد به هیچ چشم‌انداز. با همه‌ی مهربانی همیشه فاصله را نگه‌می‌داشت. به پسر بچه‌ای سیزده ساله می‌گفت «شما». پس این فقط جسم من بود که به سوی او می‌رفت.

نمی­پرسیم که آیا پرستار عراقی که طبق علم کپل­شناسی مادر پنج بچه است اجازه دارد موقر باشد یا نه. اما برای سردرآوردن از ذهنیت راوی بایستی بپرسیم موقر یعنی چه؟

فرهنگ سخن «موقر» را این­طور معنا می­کند: «دارای سنجیدگی در گفتار و کردار چنان­که احترام دیگران را جلب کند». استفاده از صفت موقر برای خانم عبادی شعاع نوری به رسوبات باقی­مانده از عصرزیرشلواری (!) در ذهنیت ظاهرا مدرن راوی می­تاباند. در ذهن کسی که از «موقر» حرف می­زند، صفت­های دیگری نیز موجود است/ باید موجود باشد که بدون آن وقار معنی نمی­دهد: «جلف»، «سبک»، «وقیح» یا نظیر این­ها.  قاسمی در یادداشت­هایی که به داستان پیوست شده است، حرف درستی می­زند. می­گوید: «یک بار در مصاحبه‌ای گفته‌ام: آفرینش ادبی از جایی می‌آید بس عمیق‌تر از آگاهی». در ذهنیتی که «موقر» صفتی معتبر است، «جلف»، «سبک» یا «وقیح» هم باید از اعتبار برخوردار باشد و برعکس. حال که زن­هایی که فاصله را نگه می­دارند و «میدان نمی­دهند به هیچ چشم­انداز» در ذهن نویسنده جزو زنان موقر به حساب می­آیند، زن­های «جلف­»، «سبک» و وقیح کدام­اند؟

زن سابق­ام

به نظر می­رسد در جایی که «بس عمیق­تر از آگاهی است» دونوع زن وجود دارد. زنان موقر و زنان جلف یا وقیح که فاصله را نگه نمی­دارند و میدان می­دهند به برخی از چشم­اندازها، و می­شود به آن­ها  متلک گفت، با آن­ها شوخی کرد، یا خوابید. یعنی تقریبا تمام زنانی که راوی با آن­ها رابطه داشته است. می­گویم تقریبا، زیرا در صف زنان یادشده یک استثنا هست. در میان آن­ها یکی هست که نامی ندارد و راوی از او با عناوین «زنم» و «زن­سابق­ام» یادمی­کند. با این­که نقش این زن بی­نام در عالم واقع محتملا بسیار مهم­تر از زنان دیگر بوده است، راوی داستان برعکس مواقعی که در باره زنان دیگر حرف می­ند اطلاعات زیادی از او به ما نمی­دهد. همه­ی چیزی که از او می­دانیم این است: او زنی است شاغل و خانه­دار که خیلی به فکر شوهر خود است.

آیا راوی تحت چه شرایطی با «زن سابق­ام» آشنا و سپس جدا شده است؟ این «زن­سابق» چه شکلی بوده است؟ راوی برعکس وقتی که در باره زن­های دیگر حرف می­زند، هیچ گزارشی از کپل و چوچول و دیگر معیارهای شناسایی (!) «زن­سابق­ام» به ما نمی­دهد. نمی­دانیم کپل او حاکی از چه نوع شخصیتی بوده است؟

از خودم می­پرسم، آیا این زن جزو کدام دسته از زنان بوده است؟ از جنس جلف­ها یا از نوع موقرها؟ ادامه ...

.

از شما

چه پنهان

«من» سال­ها

پنهان کرد

خود را

از شما.

سایت اعتماد

بابک غفوری آذر: مسعود کیمیایی و عباس کیارستمی در کنار یکدیگر. این تصویر دو فیلمساز مهم سینمای ایران برای تمام کسانی که یکشنبه شب در مراسم نخستین شب کارگردانان سینمای ایران حاضر بودند آنقدر جذاب بود تا تمام نگاه ها را معطوف خود کند و هر چند وقت یک بار نگاهی به آن­ها افکند.

کاش من هم آن­جا بودم و هر چندوقت یک­بار نگاهی به آن­ها می­افکندم. اما یه سؤال:

- آقا، از چه نظر این صحنه جذاب است؟

بابک غفوری آذر: قرار گرفتن این دو فیلمساز مهم در کنار یکدیگر ... از آن نظر مهم و جذاب است که در سینمای ایران معمولاً فیلمسازان خاص و تاثیر گذار کمتر در انظار عمومی کنار هم می نشینند و صحبت می کنند.

- چرا؟

- خدا می­دونه!

.

- جدی میگی؟

 همین­طوری برای محکم کاری یادداشتی را که در باره نوشته رضا قاسمی «وردی که بره­ها می­خوانند» تهیه کرده بودم به آشنایی واگذاشتم که به آن نگاهی بکند. او پس از توضیح کوتاهی در باره «مرگ مؤلف» و نقل گفته­هایی از فوکو، مطالبی درباره قرائت یزدانجویی بارت درباره عشق، تعاریفی از رمان پست­مدرن، ساختارشکنی، هیپررئالیته و سیبل­گذاشتن مارسل دوشان برای مونالیزا و خیلی چیزهای دیگری که فهم آن آسان نبود، نوشته مرا تصحیح کرد. آن­چه در زیر می­بینید نسخه تصحیح­شده نوشته است:

مجتبا پورمحسن در نقد نوشته آخر رضاقاسمی «وردی که بره­ها می­خوانند» می­گوید: 

من‌ تمام‌ قصه‌های‌ «ر» را باور كردم. اگرچه‌ رضا قاسمی‌ درمؤخره‌ می‌گوید كه‌ اینها ساخته‌ی‌ ذهن‌ اوست‌ و مجموعه‌ای‌ از نوشته‌های‌ آن‌‌لاین‌ است، اما گفتن‌ همین‌ حرف، مخاطب‌ را بیش‌ از قبل‌ وادار می‌كند تا قصه‌ی‌ او را باور كند. این‌ طور نیست؟ در جهانی‌ كه‌ واقعیت‌ معنای‌ خودش‌ را از دست‌ داده، تأكید بر عدم‌ واقعی‌ بودن، اعتبار آن‌ واقعیت‌ را افزایش‌ می‌دهد.

آقای پورمحسن، مایل هستم تأکید ­کنم که:

نقد شما به غایت بی­محتوا و سطحی است. فراموش نکنید، در جهانی که نقد درست و بامحتوا معنای خودش را از دست داده، تأکید بر بی­محتوایی نقد شما اعتبار آن را افزایش می­دهد.

.

در پست قبل و همین­طور در پیامگیر این موضوعات مطرح شده بود:

لوگوی مسابقه قلم زرین زشت است و انگشت سبابه به خاطر بار سمبلیک آن مناسب لگوی یک مسابقه ادبی نیست.

چرا طرح یادشده در وبلاگستان به مسابقه گذاشته نشده است؟

آیا طرح لوگوی مذکور در مناسبات رفیق­بازانه و فامیلی به عهده کسی (که نمی­دانیم کیست) واگذار شده است؟

مهدی جامی (سیب) در پیامگیر پست پیش فقط نسبت به همین پرسش آخر واکنش نشان داده است. با توجه به پیام او، تصور من که فکر می­کردم طراح لوگو احتمالا «پسرخاله» او بوده است، خطا از کار درآمد. از جمله اول پیام مهدی جامی می­شود فهمید که طراح لوگوی مذکور فرزند١٤ساله­ی اوست که علی نام دارد. بقیه پیام جامی را می­توان با ارفاق زیاد نوعی طنز پنداشت: «علی ١٤ ساله پسرمه و نه پسر خاله. به امید خدا پسر و دختر خاله ها و عموزاده ها و پسر دایی ها و عمه ها و عمو هاو زن عمو هاو شوهر عمه ها هم بزودی در رادیو زمانه خواهند نوشت. مادر بزرگ و پدر بزرگ هم چون سواد نوشتن ندارند فقط مصاحبه خواهند کرد».

من که تا به حال لوگویی به این زشتی، آن­هم برای یک مسابقه ادبی با عنوان «قلم زرین» ندیده بودم. تماشای آن هرگونه میل و رغبت به نوشتن را زایل می­کند.

گذشته از این، بالا گرفتن انگشت سبابه دارای ویژگی سمبلیک آشکاری است. این عمل را از «بزرگ»ها، اعم از پدر، معلم، رهبر و دیگر صاحبان قدرت (+) که حقیقت را به طور مطلق در اختیار خود دارند، می­شناسیم. انگشت سبابه همچنین، طوری که نقطه­الف در پیامگیر به درستی اشاره کرده است، به عنوان علامت اجازه­گرفتن فهم می­شود که با معنای آزادی قلم هماهنگ نیست. آیا طراح این لوگو چه پیامی را برای شرکت­کنندگان در مسابقه مدنظر داشته است؟

اصلا طراح این لوگو کیست؟ نیک­آهنگ کوثر یا پسرخاله مهدی جامی یا رفیق عباس معروفی؟

از خودم می­پرسم، آیا بهتر نبود مسئولین رادیوزمانه که این­قدر سنگ جوانان را به سینه می­زنند طرح لوگو را در وبلاگستان به مسابقه می­گذاشتند که صد یورو هم گیر یکی از گرافیست­های جوان، خوش­ذهن و با سلیقه می­آمد که تعداد آن­ها در وبلاگستان کم نیست؟

نسخه اصلی لوگو در رادیو زمانه

.

             نه                              نه                              نه                  نه

      نه                              نه        نه!

میکس: مانی ب.